GASTCOLUMN: De werkelijke kosten van gratis

De bonuskaart van Albert Heijn was een eerste stap op weg naar het verdienmodel gratis. Door het verkrijgen van een minimale korting op slechts enkele producten doen wij afstand van de gegevens over ons koopgedrag en overhandigen dit aan een groot commercieel concern. Het bonuskaart-systeem bestaat inmiddels al heel wat jaren. In die tijd is er grote bulk data over ons allen vergaart.

Zou een grote zorgverzekeraar geen interesse hebben in deze bulk data? Ze kunnen dan gegevens kopen over hun verzekerden: wie rookt of drinkt er veel, wie eet er te veel suiker of juist te veel zout. In een reactie aan de Consumentenbond in september 2013 laat Albert Heijn weten dat aankoopgegevens geen persoonsgegevens zijn en het bedrijf zich dus aan de Wet Bescherming Persoonsgegevens houdt. Is het wel verstandig om die bonuskaart te blijven gebruiken voor die paar centen korting?

Google & Facebook en zo…
Google en Facebook zijn de grootste leveranciers van gratis diensten en het levert ze miljarden euro’s op om ons deze diensten te leveren. Daar kan de bonuskaart niet tegen op. Het verdienmodel van deze techgiganten? Dat zijn jij en ik. Hoe meer deze bedrijven over ons te weten komen des groter zijn de inkomsten. Het doel is het verkopen van onze persoonlijke data. Dit is waar zij hun geld mee verdienen. De gratis diensten zijn slechts een middel op weg naar de winst.

Google
Google is beursgenoteerd en dit betekent in feite dat ze elk kwartaal meer winst moeten draaien dan het kwartaal ervoor met als gevolg een groeiende behoefte aan onze persoonlijke data. Dit zie je goed terug in de ontwikkeling van Google Maps. Op een gegeven moment is Google Maps uitgebreid met StreetView. Hiervoor is de Google StreetView Car ontwikkeld. En omdat de auto niet overal kan komen en Google die data wel nodig heeft, is er inmiddels de StreetView sneeuwmobiel, de Google StreetView rugzak, de Google StreetView fiets en zelfs een trolley. De enige plaatsen waar men nog niet kan komen is achter onze voordeur en op onze werkplek. Nog niet…

Project Tango
Een nieuwe Google smartphone die jouw omgeving in 3D kan mappen, dat is Project Tango. Het kan de huiskamer en kantoor volledig in 3D opslaan, inclusief alle spullen die je in de huiskamer of op kantoor hebt staan. Er is een gratis game bedacht die je kunt spelen en terwijl je dit speelt breng je het hele kantoor in kaart voor Google.


En wat dacht je van Google bij onze kinderen op school? Google Schoolview en ook Google Classroom (gratis onderwijstools) worden nu op veel basisscholen in Nederland geïntroduceerd omdat het geld bespaart.

Cyberspionage met toestemming
Het verdienmodel van gratis lijkt in veel facetten op cyberspionage. Echter gaat het met onze volledige medewerking dus is het volkomen legaal. Google geeft ook een gratis Operating Systeem uit, het heet Android. Dit zijn we in rap tempo aan het adopteren. Het zit in je smartphone, op de tablet, de SmartTV en er zijn zelfs koelkasten, wasmachines en thermostaten uitgerust met Android. Er komt ook een auto op de markt van Google.

De toekomst
Stel je eens voor, een leven waarbij alles wat je zegt wordt opgenomen en opgeslagen. Alles wat je bekijkt op TV of internet wordt opgenomen en opgeslagen. Elke autorit die je maakt wordt opgenomen en opgeslagen. Je huis en bezittingen zijn volledig in kaart gebracht evenals je werkplek, de school van de kinderen, et cetera. Vervolgens mag al deze data verkocht worden? Wie koopt dit en waarom?

Beleid & Awareness
Het is nu tijd dat we vanuit het bedrijfsleven beleid en regels gaan opstellen tegen het gebruik van deze gratis diensten en ook actief toezien op naleving hiervan. We moeten medewerkers trainen op minimale internetvaardigheden, want we kunnen blijven investeren in securitytools, maar als ze allemaal gevoelige bedrijfsdata uit handen gaan geven via Google of Facebook of wat dan ook, dan heeft dit heel erg weinig zin. Maar dan moeten ze wel begrijpen waarom er nieuwe regels van toepassing zijn. Awareness alom.

steven de best

Steven de Best
Centraal Bureau Internetvaardigheid

Auteur: Steven de Best
Deze gastcolumn is geschreven door Steven de Best en verscheen eerder op LinkedIn. Steven is oprichter van het Centraal Bureau Internetvaardigheid en daarvoor werkte hij bij Kaspersky Lab Benelux (IT Security leverancier). Half oktober gaf Steven een inspirerende presentatie over veiligheid en awareness bij bedrijven tijdens de Strategische ICT Denktank-sessie bij BizQIT.

Het Centraal Bureau Internetvaardigheid organiseert regelmatig voorlichtingsessies en trainingen bij bedrijven. Wil je een dergelijke sessie bijwonen of organiseer je zelf een event? Mail dan naar [email protected].